Onwaardig inkomen - Standpunt van Ferre Wyckmans in het meinummer van Ons Recht

De riante bonussen zijn weer helemaal terug van amper weggeweest. Alleen wie ter kwader trouw is, durft beweren dat de irritatie hierover is ingegeven door jaloersheid. En het is eveneens kwade trouw om de ontevredenheid hierover af te doen als plat populisme. Volkomen terecht ergeren werknemers zich aan de onfatsoenlijk hoge bedragen die worden toegekend aan enkelingen. Wat hier aan de hand is, kan echt niet door de beugel.

Voorstanders van de bonussen zwaaien met argumenten allerhande. Aangegane engagementen of afspraken, de wettelijke regels die ‘worden nageleefd’, voorbeelden uit andere landen, de noodzaak om topmanagers in bedrijven te houden, mensen vergoeden voor geleverde of extra inspanningen, het eenmalig en uitzonderlijk karakter…

Geen van die argumenten blijft overeind als je een beetje doordenkt. Als bedrijven voortaan alle individueel aangegane engagementen als leidraad van hun handelen nemen, dan wordt niemand nog ontslagen. Arbeidsovereenkomsten zijn immers in de eerste plaats overeenkomsten, zeg maar heel formele afspraken. Betekent een bedrijf leiden voortaan gewoon dat je netjes binnen de wettelijke lijntjes kleurt? Dan wordt ondernemen een puur juridische kwestie waarbij ethiek en normen geen rol meer spelen.

Dubbel ergerlijk

De bonussen bij een aantal banken zijn dubbel ergerlijk. Twee jaar geleden werd diep in de staatskas gegrabbeld om de banken te redden. Op dit moment helt de negatieve balans nog altijd over naar de gemeenschap. Die heeft nog grote sommen tegoed die ze heeft op tafel gelegd. Het zou de verantwoordelijken van de banken sieren als ze eerst de gemeenschap in het rendement zouden laten delen in plaats van enkele toplui.
Wat ons betreft, gaat het debat niet alleen over de bonussen op zich. Bonussen zijn om een aantal redenen verwerpelijk. Met name omdat ze dreigen managers te belonen die grote risico’s nemen. Het waren toch precies de onverantwoorde risico’s, genomen door topbankiers, die de wereldwijde financiële en economische crisis veroorzaakten? Er worden ook bonussen betaald omdat managers hun saneringsplannen goed uitvoeren. Toplui verdienen dus extra als ze meer volk aan de deur zetten. Zowel voor de vakbond als voor de hele maatschappij is zoiets verwerpelijk.
Maar naast de bonussen, die een verkeerde bedrijfslogica belonen, zijn er ook de onbetamelijk hoge lonen. Hoe kan je ernstig verantwoorden dat iemand 1 miljoen euro per jaar verdient? Zo’n vast loon legt een wanverhouding bloot tussen top en basis.

Loonspanning

Als werkgevers praten over de loonspanning, hebben ze het over het verschil tussen netto- en brutoloon dat maximaal één op twee bedraagt. De vakbond heeft het ook over de loonspanning. Maar dan gaat het wel over de spanning tussen enerzijds de laagste inkomens en anderzijds de hoge of hoogste inkomens. Op dat vlak kom je al gauw aan verhoudingen van 1 op 50, of nog veel erger.
Het gewaarborgd gemiddeld minimum maandinkomen bedraagt voor een 21-jarige momenteel 1.415 euro. Op jaarbasis praat je dan over een loon van 16.980 euro, vakantiegeld niet inbegrepen. Bij de jongste besprekingen over een interprofessioneel akkoord was een algemene verhoging hiervan voor de werkgevers ‘onbespreekbaar’. Sterker nog, in 2011 is het bij wet verboden om enige loonsverhoging te geven. Hoe schizofreen dreigt dan, met de blik op die hoge vaste en variabele lonen, een debat over loon- en arbeidsverhoudingen te worden? Terwijl de minima niet mogen stijgen, staan er dankzij allerlei trucs geen limieten op de maxima voor de ‘happy few’.

Unizo, de koepel van zelfstandige ondernemers, vindt dat er ook nog een indexsprong moet worden doorgevoerd. Een inlevering van twee procent. Het VBO stelt zelfs dat het debat over indexingrepen ‘sociaal’ is. Wie dat debat niet wil voeren, toont zich ‘onverantwoordelijk’, beweert de organisatie. Dat toont aan hoe veraf de vertegenwoordigers van de werkgevers van de realiteit verwijderd zijn.

Ondertussen wordt op Europees niveau de harde besparingslijn bepleit en wordt er gewerkt aan een Europese loonnorm. Die norm geldt weliswaar alleen voor de werknemers. Voor de groep wier contract onzeker is en blijft en voor wie loonmatiging het enige ‘perspectief’ is.

Moraal van dit verhaal? De vakbonden moeten de belangen van de werknemers meer dan ooit in bescherming nemen.

Ferre Wyckmans

Algemeen Secretaris LBC-NVK

Bonussen

BONUSSEN


De bedrijfsresultaten van ondernemingen, ook van de financiële instellingen, geraken zo stilaan bekend. Wat de top van die bedrijven dan aan inkomsten binnenrijven ontsnapt ook niet meer aan de blik van de buitenwereld. Het vroegere coulissenwerk bij het toekennen van lonen, pensioentoezeggingen, aandelen en bonussen is – tot spijt van wie het benijdt – stilaan achter de rug. Openheid van bestuur als adagium heeft ook gemaakt dat er dan al eens een portefeuille-inhoud wordt kenbaar gemaakt. Gehoopt werd dat dit ‘financieel in de kijker lopen’ zou leiden tot enige terughoudendheid. Het zou zelfs leiden tot het milderen van wat er aan loon en toegiften wordt toegekend en uitgekeerd. Voor de financiële wereld komt daar nog de, niet onterechte, hoop bij dat de gigantische staatstussenkomsten, en dus gemeenschapsgelden, die werden opgehoest om de banken te redden een extra schroom tot gevolg zouden hebben. Wie met de beide handen heeft open gestaan om manco’s uit het verleden weggegomd te krijgen via publieke geldmiddelen zal toch enige pudeur betonen als er weer wat extra aan directies of toppers wordt toegekend. De naïviteit van deze redenering is ondertussen glansrijk bewezen. Overal ter wereld, ook in België, lijkt er van die gêne nergens sprake.

Bonussen op al gigantische lonen worden beslist. We hebben het hier over bonusbedragen die het tien- tot twintigvoudige van wat een jaarloon is van gewone stervelingen. En dit voor CEO’s die al dertig of veertig maal aan ‘gewoon loon’ hebben van wat de gemiddelde ondergeschikte jaarlijks voor zijn of haar prestaties als loon ontvangt. Het wordt ‘gigantisch’ is hier dus geheel op zijn plaats. De nieuwe gouverneur van de Nationale Bank van België, Luc Coene, ook geen kleinverdiener en in een vorig leven kabinetchef van premier Verhofstadt en geen extreem linkse rakker, pleitte ervoor dat de Belgische banken geen bonussen zouden uitkeren totdat de door de gemeenschap toegeschoten sommen zijn terugbetaald. Coene kent voortaan ook zijn plaats in deze club van financieel vraatzuchtigen. Een kleine jongen die er beter het zwijgen toe doet en zijn pijlen beter richt op de loonidexering van de werknemers. Het heeft minstens dat voordeel van de duidelijkheid.

Duidelijkheid alom dus: de bankiers zijn niet in staat om zelfregulerend op te treden. Elke reactie die geuit wordt tegen deze excessen wordt afgedaan met het feit dat er niets onwettelijks aan is en dat de interne, Belgische en Europese regels worden gerespecteerd. Respect wordt echter niet afgedwongen op basis van het zich strikt houden aan de regeltjes. Respect heeft net wat meer nodig. Respectvol ondernemen overstijgt het juridische carcan. Daar komen waarden bij te pas en dus beoordelingen die niet in de kleine lettertjes van de wetparagrafen staan. Pleiten en verordenen dat er loonmatiging moet zijn. Heel concreet dat er in 2011 geen en in 2012 maximaal 0,3 % loonsverhoging mogelijk is, is niet te rijmen met beslissingen over obesitasbonussen. Onbegrijpelijk dat zelfs die redenering nog niet wordt overwogen. Schande. Publieke hoon is wat ze echt verdienen.

Ferre Wyckmans

Algemeen secretaris LBC-NVK

Jobbeurs Gent daverend succes voor NVK Sensor

Bekijk de volledige fotoreportage op picasa

Geen enkel werknemersrecht is veilig - Standpunt van Ferre Wyckmans in het aprilnummer van Ons Recht

Het verhaal is ondertussen bekend. Begin februari werd via een, vermoedelijk fijn geplande, maar zogenaamde ‘uitschuiver’ van Merkel en Sarkozy een aanval op de automatische loonindexering aangekondigd. Premier Leterme formuleerde meteen zijn, naar we hopen, eerlijke verontwaardiging over deze Frans-Duitse aanslag op het Belgische indexeringssysteem. Van Rompuy en Barroso zouden de kwestie ontmijnen en een eigen voorstel uitwerken.

In de praktijk was in de aangepaste teksten eerst sprake van ‘een verbetering van de indexeringssystemen’. Alleen onvervalste naïevelingen verstonden daaronder dat het Belgische systeem in Europa zou worden veralgemeend.
Een volgende versie van de teksten stelde dat ‘de indexeringssystemen zullen worden aangepast… indien nodig’. Dat heeft veel weg van Europese codetaal waarmee eigenlijk wordt bedoeld dat ze het Belgische systeem wel degelijk willen onderuit halen.
We zouden wel willen, maar we zijn dus helemaal niet gerustgesteld. Wel integendeel. Eerdere ervaringen met technocratische wartaal leert dat je goed moet uitkijken wanneer Europa komt aandraven met spitsvondige bewoordingen.

Media

Niet alleen Europese teksten zijn verontrustend. Al maandenlang is in de media een ware campagne bezig om ons in te prenten dat de automatische loonindexering ‘economisch onhoudbaar’ is. Geen grafiek wordt ons bespaard. Geen voorspelling is te boud. Geen echte of vermeende specialist of het bewijs wordt geleverd dat de loonindexering op termijn de koopkracht ondergraaft. Zo moeilijk is het nochtans allemaal niet: als de lonen niet aan de levensduurte worden aangepast, verliezen mensen koopkracht. Een kind kan de was doen. Dat verstaat iedere werknemer, ook als die geen universitair diploma op zak heeft.
Een extra reden tot ongerustheid komt uit werkgevershoek. De werkgeversorganisaties keurden eerder dit jaar het interprofessioneel akkoord (IPA) goed. Het akkoord sprak van een vermaledijde studie over de invloed van de energieprijzen op de index. En niet over een onderzoek naar de bizarre Belgische energieprijzen zelf. Er stond ook in het akkoord dat er niet zou worden geraakt aan de index.

Woordbreuk

Wat blijkt nu? Unizo, de organisatie van de zelfstandige ondernemers, wil dat we een indexsprong maken. In gewonemensentaal: dat we twee procent koopkrachtverlies aanvaarden. Fraai staaltje van woordbreuk. Een belofte van Karel Van Eetvelt is evenveel waard als een product waarvan de versheiddatum is overschreden. Betoogde Unizo niet dat de koopkracht handhaven gigantisch belangrijk is voor de binnenlandse consumptie en dus voor de kleine bedrijven? Niet alleen het gegeven woord blijkt erg labiel bij Unizo. Ook de argumentatie van deze club staat op wankele benen.
De index aanvallen is vaste prik geworden. Niet alleen in België, ook internationaal. Op Europees niveau staat de afschaffing van de index officieel niet meer op de agenda. Maar een aandachtige waarnemer weet wel beter. De vakbonden zijn nog altijd de beste garantie voor al wie deze extreem belangrijke vorm van inkomenswaarborg en koopkrachtbehoud wil handhaven. In geen geval mogen de bonden zich nu in slaap laten wiegen.
Er is veel druk om te raken aan de index. De media doen hier gretig aan mee. Met deze aanvallen wordt een groot werknemersrecht ondermijnd. Werknemersrechten zijn nooit veilig. Die staan altijd onder druk.
‘Handen af van de index!’ is een slogan die we in volle heftigheid moeten blijven scanderen. Wie de index op losse schroeven zet, effent het pad voor nog meer sociale afbraak. Voor de Belgische werknemersbeweging zijn er weinig verwezenlijkingen die, letterlijk en symbolisch, nog meer waarde hebben dan de automatische indexering van de lonen. Als er aan de index wordt geprutst, gaan werknemers en sociaal verzekerden erop achteruit. Wie het tegenovergestelde beweert, verkoopt pure leugens.
Al wie het waagt om aan de index te komen, speelt met een essentiële pijler van onze sociale bescherming. Niemand heeft het recht dat te doen. Niet in België en niet op Europees niveau.
Ferre Wyckmans
Algemeen Secretaris

Militantenconcentratie LBC-NVK - CNE groot succes

De militantenconcentratie op de Kunstberg in Brussel was een groot succes. Ruim 4000 militanten togen naar Brussel, verzamelden op de Kunstberg en zakten later af naar de Nationale Bank waar een aantal grote bedrijven met dito winsten op de korrel werden genomen.



We brachten zoveel militanten op de been met de boodschap dat de werkgevers écht wel beter kunnen. We willen in plaats van borrelnootjes een fatsoenlijke loonsverhoging en een degelijk statuut voor alle werknemers.

Werknemers moeten Europa van antwoord dienen

Het is moedig om te strijden voor politieke vrijheid en komaf te maken met regimes die hun bevolking onderdrukken en alleen maar denken aan hun eigenbelang. De mensen in Tunesië, Egype, Jemen en Libië maken een heel grote indruk. In hun strijd voor de vrijheid zetten ze hun eigen leven op het spel en riskeren ze te worden vervolgd. Ze vechten zonder wapens en alleen met hun eigen trots en de overtuiging dat het anders kan en moet.

In vroegere tijden, soms nog niet zo heel lang geleden, moesten onze voorouders ook een dagelijkse strijd voor het bestaan voeren. Er is een toenemend aantal Belgen – Vlamingen, Walen en Brusselaars – die de eindjes niet meer aan elkaar kunnen knopen. Ook de burger- en werknemersrechten die wij kennen zijn er gekomen dankzij een strijd. Geen enkel recht werd burgers of werknemers ooit in de schoot geworpen. Alleen al om die reden is het een heilige plicht om die verworven rechten te verdedigen.

Het is beschamend genoeg dat je als ‘oubollige conservatief’ wordt bestempeld als je opkomt voor het behoud van rechten en verworvenheden.
Wie zoiets zegt, beledigt de vakbondsactivisten van vroeger en nu.

Oude wijn

In de handen van ‘de vernieuwers’ blijft niets nog heel. Geen recht is nog verzekerd als de begrippen ‘flitsend’ en ‘modern’ onze sociale reglementering gaan bepalen. Maar eigenlijk gaat het om oude wijn in nieuwe zakken. Wij kennen die verpakking. De maskerade van de vernieuwing die moet verdoezelen dat er aan sociale afbouw wordt gedaan.

Even het rijtje aflopen:

• de automatische indexering van de lonen en de sociale voorzieningen: ‘oude brol’ waar het nieuwe Europa niet meer wil van weten;

• werknemers beschermen tegen ontslag: een aanslag op de vrije markt en een obstakel voor economische vooruitgang;

• het brugpensioen: een onbetaalbare hangmat voor oudere werknemers;

• de werkloosheidsuitkeringen: een belemmering om werk te zoeken;

• het tijdkrediet: een luxe die we ons niet meer kunnen permitteren;

• de democratisering van het onderwijs: een obstakel voor de eigen creativiteit en verantwoordelijkheid. Hogere inschrijfgelden werken selectiever bij de toegang;

• de arbeidstijdregelingen: een rem op flexibiliteit en inzet.

Het zijn een aantal van de opvattingen die telkens opnieuw en steeds vaker de kop opsteken. Met of zonder Belgische regering, met of zonder Europees Parlement. En met een sociaal vernietigende Europese Commissie. De werkgeverslobby beweegt hemel en aarde om haar agenda door te drukken. In plaats van op weerstand stuit ze op veel begrip.

Verkeerde logica

Lijden wij aan achtervolgingswaanzin? Helemaal niet. De aangehaalde pistes en analyses zijn stuk voor stuk te lezen in voorontwerpen van officiële teksten of krijgen hun beslag in nationale programma’s. Op te veel fronten wordt een logica gebruikt die geen ruimte laat voor het sociale. “Als het ons economisch voor de wind gaat, zal het sociale luik wel volgen”, zo wordt geredeneerd. Het ACV weet al meer dan 125 jaar dat zoiets geen automatisme is.

Uit respect voor de vakbondsmensen die ons vooraf gingen en voor onze eigen werknemersbelangen zullen we fors uit de hoek moeten komen. Als we dat niet doen, is weinig of niets van onze rechten nog zeker. Met wat er nu op ons af komt, staat het vast dat de vakbonden eens te meer in een hecht, gemeenschappelijk front moeten opereren. Kortetermijnbelangen moeten we opzij schuiven. In België en in Europa moeten we gezamenlijk diets maken dat het verhaal van sociale afbouw ons absoluut niet zint.

Ferre Wyckmans
Algemeen Secretaris

28 feb. LBC-NVK en CNE voeren actie voor een beter IPA

• Aan de vooravond van de sectoronderhandelingen bevestigen we onze wil om vrij over goede lonen te kunnen onderhandelen, in de sectoren en in de ondernemingen. Het kan niet dat enkel de aandeelhouders met de bedrijfswinsten gaan lopen.
• We blijven strijden voor een beter statuut voor alle werknemers. Een neerwaartse harmonisering kan niet! Korte opzegtermijnen, opzegvergoedingen betaald door de sociale zekerheid, tijdelijke werkloosheid naar goeddunken van de werkgevers, zijn onaanvaardbaar.
• De toekomstige regering zal meer dan waarschijnlijk met een zwaar besparingsplan op de proppen komen. De Europese Unie, met Merkel en Sarkozy op kop, lanceren een aanval tegen de index, tegen vrije loononderhandelingen en tegen de pensioenen. Vlaamse, Waalse en Brusselse werknemers, wij weigeren samen om de crisis een derde keer te moeten betalen!
  
  
  
  
  Onze actie
  Voor goede lonen en het behoud van de index - Voor een beter statuut voor alle werknemers- Voor de eenheid van de werknemers tegen de crisis in België en in Europa